Tidak semua sisa perubatan boleh dikategorikan secara seragam, dan tidak semua sisa juga tidak boleh dibuang secara berkala untuk dilupuskan. Bergantung pada sisa tersebut, jika sesebuah tapak mematuhi peraturan keselamatan, sisa tersebut berpotensi disimpan di tapak. Penjagaan perlu diambil untuk menetapkan Sistem Pelupusan Sisa Perubatan Di Tapak untuk PPE terpakai yang tidak berjangkit, pembalut terpakai dan instrumen makmal kecil.

Sisa harian: plastik, kertas, tekstil dan PPE

Sebahagian besar sampah perubatan terdiri daripada pembungkusan terpakai, kertas dan kadbod, pakaian, dan PPE pakai buang. Sisa ini boleh diuruskan di tapak perubatan yang lebih kecil, seperti klinik dan hospital, jika pengasingan sisa, pengumpulan dan protokol pembasmian kuman asas yang betul disediakan. Pengurusan sisa yang betul bermula di tempat pengumpulan. Contohnya, jururawat akan bertanggungjawab untuk pengumpulan dan pengurusan kasa dan sarung tangan terpakai sebagai sampah perubatan umum dan pembungkusan bekalan perubatan sebagai sisa yang boleh dikitar semula. Melatih kakitangan dengan betul dalam mengasingkan sisa bersih daripada sisa yang tercemar menjadikan proses pengurusan sisa di tapak pengeluaran lebih selamat dan mudah.

Sisa plastik dan kertas boleh dipadatkan untuk menjimatkan ruang setelah dikumpulkan. Di pusat-pusat tertentu, penghantaran perubatan dihantar dalam kotak kadbod yang diratakan dan disimpan untuk diambil. Jika tekstil seperti cadar atau gaun pakai buang tidak tercemar, ia boleh dibasmi kuman sebelum dilupuskan. PPE berisiko rendah seperti topeng muka, sarung tangan boleh dirawat dengan haba atau wap di klinik dengan peralatan berskala kecil sebelum dihantar sebagai sisa umum.

Sisa berjangkit: bahan yang tercemar darah dan sampel makmal

Sisa berjangkit memerlukan lebih perhatian kerana ia boleh membawa kuman yang menyebarkan penyakit. Ini termasuk apa-apa sahaja yang disentuh oleh darah, cecair badan atau bahan makmal yang mungkin mengandungi bakteria atau virus. Contoh biasa ialah kain kasa yang direndam dalam darah, swab terpakai, kultur daripada ujian makmal dan barang pakai buang yang digunakan semasa prosedur kecil seperti suntikan atau pembersihan luka.

Sebahagian daripada sisa ini boleh dirawat di tapak, tetapi hanya jika fasiliti tersebut mempunyai sistem yang betul. Matlamatnya adalah untuk memastikan organisma berbahaya dimusnahkan sebelum sisa meninggalkan bangunan atau dikendalikan lebih lanjut. Banyak klinik menggunakan kaedah seperti pensterilan wap atau pembasmian kuman kimia. Contohnya, autoklaf menggunakan haba dan tekanan tinggi untuk merawat pembalut dan tiub makmal yang tercemar supaya ia tidak lagi berjangkit. Selepas rawatan, sisa tersebut selalunya menjadi serupa dengan sisa perubatan biasa dan boleh dilupuskan dengan lebih selamat.

Makmal hospital merupakan contoh kehidupan sebenar yang baik. Setiap hari, juruteknik mengendalikan sampel darah untuk ujian. Tabung uji dan hujung pipet yang telah digunakan tidak boleh terus dimasukkan ke dalam sisa buangan umum. Sebaliknya, ia diletakkan di dalam bekas yang ditanda dan kemudiannya dirawat di tapak sebelum dilupuskan. Ini mengurangkan kemungkinan pendedahan tidak sengaja kepada kakitangan pembersihan atau pengendali sisa.

Di klinik yang lebih kecil, prosesnya lebih mudah tetapi masih penting. Jururawat yang merawat luka akan meletakkan bahan yang berlumuran darah ke dalam bekas yang tertutup rapat dan dilabel dengan jelas. Sebaik sahaja sisa yang mencukupi dikumpulkan, ia akan dirawat menggunakan kaedah pembasmian kuman yang diluluskan sebelum meninggalkan fasiliti.

Kuncinya di sini adalah konsistensi. Kakitangan mesti segera mengasingkan sisa berjangkit, mengelakkan pencampurannya dengan sampah umum, dan mengikuti langkah-langkah yang jelas untuk rawatan. Kesilapan kecil pun, seperti membuang sarung tangan yang tercemar ke dalam tong sampah yang salah, boleh menimbulkan risiko keselamatan. Dengan pengendalian dan rawatan di tapak yang betul, sisa berjangkit dapat diuruskan dengan cara yang melindungi orang ramai dan komuniti sekitar.

Pelupusan benda tajam: jarum dan bekas benda tajam yang tertutup rapat

Sesetengah organisasi yang lebih besar menjalankan rawatan sisa di tapak, termasuk sistem yang melibatkan pemotongan atau pengautoklaf sisa. Kaedah ini membantu menghapuskan beberapa risiko dengan mengubah bentuk sisa tajam, sama ada dengan memusnahkan atau mensterilkannya. Bergantung pada sistem yang dimiliki oleh sesetengah organisasi, sisa yang dirawat di tapak mungkin dicampurkan dengan sisa perubatan lain dan dilupuskan pada akhirnya. Sesetengah klinik yang lebih kecil atau pusat kesihatan luar bandar mempunyai sistem yang lebih pasif yang lebih bergantung pada pembendungan, kerana sistem tersebut tidak membenarkan tong sampah tajam dibuka atau diakses. Kecederaan yang berpotensi boleh disebabkan oleh tong sampah yang terlalu penuh. Ia boleh menjadi sangat berbahaya apabila tong sampah tajam berada di pusat kesihatan atau klinik kerana kakitangan mungkin terpaksa mengangkut/mengambil bekas sisa tajam secara peribadi.

Usaha untuk merangsang pematuhan kakitangan melalui latihan dan kaedah lain cenderung lebih berkesan apabila pengurus dan kakitangan perubatan menganggap pembuangan sisa tajam sebagai ancaman keselamatan. Dengan penyelesaian pembuangan yang betul, insiden pembuangan sisa tajam dapat diasingkan dan kakitangan serta kakitangan pengendalian sisa perubatan dilindungi setiap hari.

Wad pengasingan dan sisa pembedahan

Antara sisa perubatan yang paling terkawal yang memerlukan pengurusan yang teliti ialah sisa wad pengasingan dan pembedahan kerana ia sering dihasilkan dalam situasi berisiko tinggi. Ini terdiri daripada bahan pesakit yang diasingkan untuk penyakit berjangkit dan barang pembedahan. Ini termasuk contoh gaun, langsir, sarung tangan, topeng muka, kain kasa yang tercemar darah, tiub sedutan dan peralatan pembedahan pakai buang yang telah digunakan. Di wad pengasingan, apa-apa sahaja yang bersentuhan langsung dengan pesakit dianggap tercemar. Penjagaan khas mesti diambil untuk mengendalikannya. Terdapat sedikit masa yang dihabiskan untuk merawat pesakit di lokasi sebelum dibenarkan meninggalkan wad. Untuk tujuan pensterilan wap atau pembasmian kuman kimia yang meminimumkan risiko berjangkit ke wad lain, beberapa hospital menggunakan bekas tertutup yang dibawa ke lokasi pusat. Sama seperti sisa perubatan, sisa pembedahan juga mesti menjalani kaedah pelupusan yang sama, namun, isipadunya selalunya lebih tinggi. Untuk prosedur pembedahan yang mengumpul banyak beg sisa, contohnya, semasa pembedahan caesarean, bekas anaerobik yang sama yang mengumpul gaun pembedahan pakai buang dan bekas sedutan mesti terkandung di dalam bilik pembedahan. Sebahagian daripada kemudahan pelupusan sisa ini menggunakan peralatan yang membakar sisa di tapak dan menjadikan sisa tersebut tidak berbahaya sebelum dilupuskan. Bagi hospital dan klinik yang kekurangan teknologi sedemikian, atau hospital dan klinik yang lebih kecil, sisa tersebut mesti dibendung di tapak dan dikumpulkan di luar tapak untuk dilupuskan di kemudahan rawatan yang dilesenkan untuk melupuskan sisa tersebut. Contoh sebenar ialah unit pembedahan di hospital di mana pembedahan kecemasan dijalankan setiap hari. Bilik bedah mempunyai beberapa tong berlabel tersendiri yang tersedia untuk memastikan pengasingan sisa sebaik sahaja ia dihasilkan. Ini memudahkan untuk mengelakkan kekeliruan, dan pendedahan tidak sengaja apabila ia paling diperlukan.

Kaca, logam dan bahan berkaitan vaksin

Bahan sisa vaksin termasuk vial vaksin kosong, bekas vial vaksin terpakai, picagari terpakai, vial vaksin terpakai dan bekas vial vaksin terpakai. Semua bahan ini mungkin bersentuhan dengan bahan biologi. Contohnya, bekas vaksin kosong mungkin mengandungi bahan vaksin kering dan biasanya diisytiharkan selamat daripada jangkitan selepas pembasmian kuman atau dibasuh dengan cecair. Bergantung pada undang-undang tempatan, bekas tersebut mungkin dihancurkan atau boleh dikitar semula. Walau bagaimanapun, bekas yang cenderung kepada bahan biologi dengan bahan biologi berjangkit yang lebih sensitif tertakluk kepada garis panduan rawatan yang lebih ketat dan selalunya disterilkan terlebih dahulu dengan sewajarnya. Pengurusan sisa kaca klinik dan makmal merupakan masalah yang diketahui umum. Semua ampul pecah yang digunakan dalam pengumpulan darah serta kaca pecah daripada ampul suntikan hanya dibuang ke dalam bekas tahan tusukan. Sisa kaca sedemikian dirawat di situ dan disterilkan dengan cara pengisaran. Semua sisa dibuang dengan cara yang menghalang kecederaan kepada mereka yang mengendalikan sisa. Contohnya, klinik vaksinasi kecil bermula dengan penghantaran vial vaksin terpakai yang dimeteraikan dan mengisinya dalam satu hari, pada penghujung hari mereka merawat semua vial vaksin terpakai, menutup penghantaran dan menyimpannya untuk pengumpulan berikutnya.